Chicagoreis levert waardevolle inzichten op...

Het bezoek aan de drie Magnet-ziekenhuizen in Chicago, eerder dit jaar, was indrukwekkend, leerzaam en nuttig. “Deze reis biedt vele aanknopingspunten waarmee we in Zuyderland aan de slag kunnen,” zegt Hannie Musson, IC-verpleegkundige en bestuurslid VAR. “De ‘Safety Huddle’ maakte op mij de meeste indruk. Daarbij wordt elke ochtend ziekenhuisbreed in 15 minuten besproken hoe elke afdeling ervoor staat op het gebied van veiligheid. Iedere afdeling krijgt 1 minuut voor zijn pitch.”

Magneetziekenhuizen zijn ziekenhuizen die, zelfs in tijden van krapte op de arbeidsmarkt, verpleegkundigen weten aan te trekken en behouden. Ze zijn aantrekkelijk, omdat ze de focus leggen op de kwaliteit van de patiëntenzorg, patiëntentevredenheid en de kwaliteit van verpleegkundigen. Hannie: “Magneetziekenhuizen beschikken over 14 kenmerken, de zogenoemde ‘Magnet Forces’ die de aantrekkingskracht van zo’n ziekenhuis bepalen. In de kern draait het daarbij om eigenaarschap, leiderschap en zeggenschap van verpleegkundigen, met excellente zorg als resultaat.”

Shared Governance

Ook bij Zuyderland staat verpleegkundig leiderschap hoog op de agenda. “Op allerlei manieren werken we daar aan, denk aan EBP, verpleegkundig onderzoek en functiedifferentiatie. Maar eigenlijk willen we nog een stap verder gaan en ‘Shared Governance’ implementeren,” zegt Hannie. “Shared Governance duidt op een manier van organiseren en besturen waarbij de verpleegkundigen die het dichtst bij de patiënt staan, zijn betrokken bij de besluitvorming zodat optimaal gebruik wordt gemaakt van de verpleegkundige expertise. Shared Governance draagt bij aan een werkomgeving waar verpleegkundigen optimaal tot hun recht komen en waar de beste patiëntenzorg wordt geleverd.”

Reisgenoten

Toch staat Shared Governance in Nederland (en zelfs in Europa) nog in de kinderschoenen. Dat was dan ook de reden om naar Chicago te reizen, waar men al veel verder is. “Overigens deden we dat onder leiding van adviseur Roland Peppel van CC Zorgadviseurs en in gezelschap van het Isala ziekenhuis (Zwolle), Kempenhaeghe (Heeze) en het Albert Schweitzer ziekenhuis (Dordrecht). Vanuit Zuyderland zijn Mieke Balfoort, afdelingshoofd dagverpleging, Marco Ortu, projectleider functiedifferentiatie, Saskia Verstappen, beleidsmedewerker en ik meegegaan. In Chicago hebben we drie ziekenhuizen bezocht: “Het Elmhurst Memorial, Advocate Sherman en Chicago Community Hospital. Vanuit een vierde ziekenhuis,Orlando Health, is een programma directeur ingevlogen, een Nederlander die voorheen in Zuyderland Heerlen heeft gewerkt.”

Hannie Musson

IC-verpleegkundige en bestuurslid VAR

“De bevlogenheid, betrokkenheid en trots van de verpleegkundigen was enorm groot”

Vertaalslag naar eigen ziekenhuis

Hannie. “Ons belangrijkste doel was te leren hoe Shared Governance werkt in de praktijk en vooral: hoe het is ingevoerd. De week stond bol van de workshops en rondleidingen in de drie ziekenhuizen. Eenmaal terug in het hotel werden de mouwen opgestroopt en gingen we met elkaar aan de slag, waarbij we onszelf vragen stelden als ‘Wat hebben we gezien, wat zijn de highlights, hoe vertalen we dit naar onze eigen organisatie?’ Dat leverde boeiende gesprekken op, waarbij we elkaar onderling nog tips konden geven. Zo wisten we elkaar te versterken en kon alles wat we hebben gezien en gehoord optimaal beklijven.”

Eyeopeners

Wat viel zoal op? “Alles wordt gemeten en alles draait om uitkomsten van die metingen,” licht Hannie toe. “Patiëntenuitkomsten, patiënttevredenheid en medewerkers-tevredenheid zijn de belangrijkste parameters op basis waarvan continu verbeteracties worden ingezet. Dat gebeurt via zogenoemde ‘councils’ die aangestuurd worden door verpleegkundigen. Deze councils zijn een manier om de verpleegkundige professionals bij elkaar te krijgen en de beste (EBP) kennis voor patiëntenzorg te bepalen. Opvallend was ook dat de ziekenhuizen heel sterk werken vanuit missie, visie en kernwaarden. De verpleegkundige visie was in alle ziekenhuizen ‘verpakt’ in een praktisch model dat zowel richtinggevend als toetsend werkt. Zo weet elke verpleegkundige wat van hem/haar verwacht wordt en hoe hij/zij zelf kan bijdragen aan excellente zorg.”

Safety Huddle

“De bevlogenheid, betrokkenheid en trots van de verpleegkundigen was enorm groot,” vervolgt Hannie. “Stuk voor stuk mensen die staan voor hun vak; heel inspirerend en motiverend. Wat mij persoonlijk erg aansprak was de Safety Huddle, waarbij iedere afdeling elke ochtend in 1 minuut de stand van zaken op het gebied van veiligheid doorneemt. Als iets niet in orde is, wordt dat meteen aansluitend aan de Safety Huddle opgepakt en opgelost. Het credo ‘Tomorrow starts today’ wordt hier door iedereen nageleefd.

Een echte eyeopener is dat op het hoogste niveau in de organisatie iemand nodig is die verantwoordelijk is voor verpleegkundige zorg; de Chief Nursing Officer. Dat is namelijk dé manier om verpleegkundigen invloed te geven op beleid.

Aan de slag!

Terug in Nederland zijn de bevindingen breed gedeeld. Hoe nu verder? “Een werkgroep Shared Governance gaat met de leerpunten aan de slag, waarbij de eerste stap is te inventariseren wat er al is. Want natuurlijk doen we bij Zuyderland al van alles op het gebied van verpleegkundig leiderschap. Belangrijk is wel te constateren dat Shared Governance geen zaak van verpleegkundigen alleen is. Dit vraagt om een grote inspanning van de hele organisatie: verpleegkundigen, artsen, managers, Raad van Bestuur en ondersteunende afdelingen. In Chicago hebben we geleerd dat implementatie van Shared Governance 5 tot 7 jaar in beslag neemt. Tegelijkertijd was het advies: gewoon beginnen. Een advies dat we graag ter harte nemen.”