Doorsmeren van een krakend ontslagsysteem

Yvonne Jeurissen en Linda Crapels, beiden als hbo-verpleegkundigen werkzaam op de afdeling Chirurgie/Neurochirurgie van Zuyderland Heerlen, hebben de ontslagprocedure grondig tegen het licht gehouden en verbeterd. Ze deden dat als afstudeeropdracht voor hun nascholingstraject in het kader van functiedifferentiatie. De nieuwe procedure werkt en wordt inmiddels ook al op andere afdelingen toegepast. Ondertussen is alweer een nieuw verbeteringsproject gestart. Yvonne geeft een toelichting.

Yvonne: “Tijdens de opleiding ligt de nadruk op EBP en verpleegkundig onderzoek. Ons project was het verbeteren van de ontslagprocedure. De ontslagprocedure nieuwe stijl bestaat uit een checklist die wij de dag vóór ontslag aan de patiënt geven. Belangrijkste verbetering is dat de patiënt op deze manier betere informatie krijgt; wat staat hem/haar eenmaal thuis te wachten, welke medicatie is nodig, wat moet er nog geregeld worden, zijn alle uitslagen doorgesproken? De arts spreekt alles met de patiënt door tijdens de laatste visite. We hopen dat de patiënt zich hierdoor zekerder voelt als hij naar huis gaat en dat alle zaken rondom het ontslag beter zijn geregeld.”

Voorlopige ontslagdatum

Als vervolg op de verbetering van de ontslagprocedure, hebben Linda en Yvonne kritisch gekeken naar de aanpassing van de voorlopige ontslagdatum. Yvonne legt uit waarom dat nodig is. “Het bestaande systeem begon vast te lopen,” zegt ze. “Belangrijkste oorzaak is dat de doorstroom van patiënten steeds sneller gaat. Stond er enkele jaren geleden nog een week opname na een bepaalde operatie, nu is het vaak maar enkele dagen.” In de bestaande procedure plant Opname nieuwe opnames aan de hand van de voorlopige ontslagdata in het systeem. Yvonne: “Dit werkt dus niet meer naar behoren. Dan kwam het bijvoorbeeld voor dat er 17 opnames (en operaties) gepland werden, terwijl er maar 10 bedden vrij kwamen. En dat terwijl we dat eigenlijk hadden kunnen voorzien; patiënten stonden nog ingepland voor ontslag, terwijl we eigenlijk al wisten dat het niet ging gebeuren. Er werd alleen geen actie op ondernomen. Het gevolg: een vollopende recovery, stagnerende OK’s en zelfs patiënten die onverrichterzake naar huis gestuurd werden. Dat wil je natuurlijk te allen tijd voorkomen.”

Tijdig voorsorteren

De nieuwe werkwijze vraagt om een actievere en kritischer houding van de verpleegkundige. “Niet blind varen op de vooraf gestelde ontslagdatum, maar klinisch redeneren en vooral goed naar de patiënt kijken. Heeft de patiënt bijvoorbeeld nog een maagsonde of antibiotica, dan weet je dat ontslag een dag later niet reëel is. En moet je dat dus melden in het systeem. De verpleegkundige die ’s morgens de visite loopt met de arts, bespreekt nu de ontslagdatum en geeft de eventueel nieuwe datum tijdig door. Tevens kijken we goed wat de reden is van de vertraging. In veel gevallen is die reden medisch, maar het kan ook voorkomen dat bijvoorbeeld ontslagpapieren niet tijdig in orde zijn, of dat gewacht moet worden op nazorg of revalidatie. Als we weten wat de reden is, kunnen we daar tijdig op voorsorteren.” De patiënt heeft zelf ook een verantwoordelijkheid. Yvonne: “Op de kamers hangen ontslagborden met daarop onder meer de voorlopige ontslagdatum. Zo kunnen patiënten zich ook beter voorbereiden op hun ontslag en tijdig zaken regelen.”

Het is de bedoeling dat de nieuwe werkwijze de standaard wordt voor het hele ziekenhuis, zowel locatie Heerlen als Sittard. Een aparte werkgroep houdt zich hiermee bezig. Yvonne: “Het is erg leuk om met dit soort verbetertrajecten bezig te zijn. Op deze manier kunnen we als verpleegkundigen boven ons werk uitstijgen en het werkproces voor iedereen verbeteren. Dat geeft veel voldoening.”

Foto: Yvonne Jeurissen