Verpleegkundigen in de LEAD

“Neem verantwoordelijkheid voor je eigen vak! Dat advies geeft Paul Vogelaar, IC verpleegkundige, bestuurslid VAR en lid van de werkgroep EBP zijn verpleegkundige collega’s. “Overal in het land, en zeker ook bij Zuyderland, tekent de trend zich af dat verpleegkundigen zich anders (lees: autonomer) opstellen. Evidence Based Practice (EBP) zou aan de basis moeten liggen van verpleegkundig handelen, waarbij de ‘evidence’ tot stand komt door verpleegkundig onderzoek. Het visiedocument ‘Verpleegkundigen in de LEAD’ beschrijft onze ambitie op het gebied van verpleegkundige zorg.”

“Verpleegkundigen nemen nog te weinig de regie voor hun deel van het zorgproces,” zegt Paul. “Dat is niet zo verwonderlijk als je bedenkt dat hen de laatste pakweg 50 jaar vooral geleerd is om géén regie te pakken. Gelukkig is nu een kentering merkbaar. Dat is hard nodig, want de patiëntenzorg wordt complexer, de krapte op de arbeidsmarkt groter om maar niet te spreken van allerlei technologische en andere zorginnovaties die het vak veranderen. Daarnaast zijn er de STZ-criteria waaraan Zuyderland moet voldoen. De verpleegkundige van vandaag moet daarom veel sterker gericht zijn op ontwikkeling, zowel persoonlijk als in de uitoefening van het vak. Eindelijk kunnen we dan (weer) laten zien welke meerwaarde ons werk heeft. Want dat de meerwaarde van de verpleegkundige zorg op patiënten-uitkomsten zeer groot is, dat wordt gelukkig breed onderkend.”

Duidelijke rollen

In het visiedocument wordt de koers uiteengezet. Paul: “Deze komt er in het kort op neer: meer verpleegkundig (wetenschappelijk) onderzoek, evidence-based verbetertrajecten (VMS-thema’s) en EBP-trajecten gekoppeld aan de topklinische functies en medische speerpunten van Zuyderland. Uiteindelijk willen we toe naar een model van ‘Shared Governance’, waarin de expertise van de verpleegkundige op elke relevante plek in de organisatie wordt ingezet. Met uiteraard als doel: verbetering van de zorg. Om die koers te volgen, is de steun van de organisatie hard nodig, zowel van medici als het management. Je kunt gerust spreken van een cultuuromslag waarbij iedereen zijn rol pakt. De arts is verantwoordelijk voor de behandeling, de verpleegkundige voor de zorg en het management voor het faciliteren van excellente behandeling en zorg.”

Praktische vertaling

Het visiedocument ligt er nu. We weten waar we naar toe willen, maar realiseren ons ook: we staan pas aan het begin.

Een 0-meting over EBP (2016) toont aan dat het aantal verpleegkundigen met ervaring op het gebied van EBP nog te beperkt is. In het jaarplan 2019, de praktische vertaalslag van het visiedocument, voorziet dan ook in een aantal initiatieven die moeten leiden tot bredere implementatie van EBP en verpleegkundig onderzoek. Denk bijvoorbeeld aan de oprichting van een Verpleegkundig Expertisecentrum (VEC), het vormgeven van klinische academische carrièrepaden, aandachtsfunctionarissen EBP op de afdelingen en scholing op het gebied van EBP. Maar ook: actief sturen op evidence-based protocollen, dossierbesprekingen en verbetertrajecten. We willen met andere woorden verpleegkundigen zo goed mogelijk faciliteren in hun nieuwe rol, dus opleiden en begeleiden, duidelijke kaders bieden en vooral ruimte geven voor meer zeggenschap.”

Aan de slag!

Paul besluit: “Er liggen prachtige kansen en als VAR nodigen wij alle verpleegkundigen van harte uit om weer verantwoordelijkheid te nemen voor hun eigen vak. Heb het lef om autonomie te vragen én te nemen. Heb je hulp nodig? Dan vraag erom! Klop aan bij jouw direct leidinggevende. Er zijn volop mogelijkheden voor cursussen en praktische ondersteuning vanuit Bureau Wetenschappelijk Onderzoek (BWO) en het KIC. De beweging is in gang gezet!”

Paul Vogelaar

IC verpleegkundige, bestuurslid VAR en

lid van de werkgroep EBP